Thị trường carbon đóng vai trò then chốt trong mục tiêu phát thải ròng bằng 0 toàn cầu, đặc biệt với các ngành khó giảm phát thải. Hiện các cơ chế định giá carbon đã bao phủ khoảng 24% lượng phát thải toàn cầu và tạo ra hơn 100 tỷ USD doanh thu năm 2024, đồng thời được kỳ vọng có thể huy động 10–40 tỷ USD vào năm 2030 cho các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển.
Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) là một chính sách của Liên minh châu Âu (EU) nhằm áp thuế carbon lên hàng hóa nhập khẩu từ các nước khác, đánh dấu bước đi mạnh mẽ trong nỗ lực cắt giảm khí thải toàn cầu- đã chính thức được EU thí điểm áp dụng giai đoạn chuyển tiếp từ ngày 1/10/2023.
Tại Việt Nam, khung khổ pháp lý cho thị trường carbon đã được thiết lập nền tảng qua Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Nghị định số 119/2025/NĐ-CP ngày 09/6/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 06/2022/NĐ-CP ngày 07/01/2022 quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn. Một trong những điểm có ý nghĩa chiến lược của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 là việc lần đầu tiên được quy định rõ về cơ chế thị trường carbon trong nước, bao gồm hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon và sàn giao dịch carbon quốc gia.
Theo dữ liệu từ MSCI, mặc dù tổng giá trị thị trường duy trì quanh mức 1,4-1,6 tỷ USD trong suốt 4 năm qua, nhưng bên dưới bề mặt phẳng lặng đó là một làn sóng dịch chuyển mạnh mẽ. Đặc biệt, năm 2025 được dự báo sẽ là thời điểm mà người mua trở nên khó tính hơn, với xu hướng “Flight to Quality” – tháo chạy sang chất lượng – đang định hình lại thị trường.
Báo cáo “toàn cảnh tín chỉ carbon” năm 2025 của Sylvera vừa công bố cho thấy năm 2025 đánh dấu bước ngoặt khi tăng trưởng của thị trường carbon được thúc đẩy bởi hai xu hướng tách biệt: phần chênh giá do chất lượng cao (phân khúc chất lượng cao- premium) và các mục đích sử dụng phục vụ tuân thủ đang gia tăng nhanh, kéo theo tăng về khối lượng.
Để giảm phát thải khí nhà kính và xây dựng thị trường carbon, góp phần hiện thực hóa mục tiêu cam kết Net Zero, Việt Nam đã và đang khẩn trương xây dựng, ban hành, hoàn thiện khung pháp lý quan trọng…